اين ويروس در ايران نيز بسيار شايع است و بسياري از دوران كودكي تا بزرگسالي و حتي ميانسالي آن را تجربه ميكنند و ممكن است آن را روي چشم خود نيز داشته باشند.
درمان سريع تبخال با داروهاي ضدويروس ميتواند از تكثير ويروس و تخريب لايه سلولهاي سطح قرنيه جلوگيري كند.
تحقيقات نشان ميدهد كه فاكتورهايي نظير تب، استرس، نور خورشيد و ضربات باعث عود تبخال ميشود.
چگونه ويروس تبخال به چشم ميرسد؟
دكتر رامين اساسي، متخصص بيماريهاي چشم در گفتوگو با «جامجم» ميگويد: تقريبا تمام افراد در دوران كودكي در معرض ويروس تيپ يك قرار ميگيرند و اين در حالي است كه عفونت اوليه خفيف بوده و معمولا ايجاد گلودرد يا زخم در دهان كرده و خود به خود بهبود مييابد. به گفته وي، معمولا منبع اين بيماري يكي از افراد فاميل يا دوستي است كه اين ويروس را در بزاق يا ترشحات بيني يا ضايعه فعال دهاني دارد كه وقتي اين ويروس وارد بدن ميشود به صورت خفته در عقدههاي عصبي مانده و در شرايط خاصي مانند تب، استرس، نور آفتاب، تغييرات هورموني (عادت ماهانه)، گرما، ضربه و حتي استفاده از بعضي داروهاي خاص (كورتونها) فعال ميشود.
اين چشمپزشك ميافزايد: ممكن است هنگام فعال شدن و عود مجدد، اين ويروس چشم را نيز درگير كند كه معمولا باعث عفونت پلك (بلفاريت)، ملتحمه (كونژنكتيويت) و قرنيه (كراتيت) ميشود.
كراتيت (التهاب قرنيه) از اولين علائم چشمي اين بيماري است و اغلب لايههاي سطحي قرنيه را گرفتار ميسازد. اگر عفونت به لايههاي عمقيتر قرنيه گسترش يابد، احتمال ماندن محل زخم در قرنيه افزايش پيدا ميكند كه در اين هنگام ممكن است در برخي افراد يووئيت نيز اتفاق افتاده و بندرت باعث تخريب وسيع شبكيه چشم شود.
چه كساني مستعد اين عفونت هستند؟
تبخال يكي از شايعترين عفونتهاي دنياست كه 60 درصد افراد جامعه را درگير ميكند. با اين كه اين بيماري را ميتوان با مراجعه بموقع به پزشك متوقف كرد ولي در بسياري از كشورهاي جهان (حتي كشورهاي پيشرفته)، كراتيت هرپسي شايعترين علت كوري قرنيهاي به شمار ميرود. دكتر اساسي در اين خصوص اظهار ميكند: سالانه 500 هزار نفر در آمريكا دچار تبخال چشمي ميشوند و طي تحقيقات به دست آمده در ايران نيز عفونتهاي تبخال چشمي بسيار شايع است كه متاسفانه تاكنون آمار دقيقي از مبتلايان در دسترس نيست.
علائم و نشانههاي اين بيماري كدامند؟
دكتر رامين اساسي ميگويد: ريزش اشك، قرمزي در چشم، حساسيت به نور و كاهش بينايي را ميتوان از علائم اين بيماري دانست.
او اضافه ميكند: در عفونتهاي ويروسي چشمي، نوع آبريزش رقيق و آبكي است و معمولا يك چشم درگير آن ميشود، در حالي كه در عفونتهاي باكتريايي، نوع آبريزش، غليظ و چسبنده است.
نحوه تشخيص بيماري
اين عفونت به سادگي توسط چشمپزشكان قابل تشخيص است و بيمار بايد به وسيله دستگاهslit lamp معاينه شود ولي گاهي نيز ممكن است براي تشخيص دقيقتر پزشك از قطرههاي چشمي استفاده كند.
دكتر اساسي ميگويد: در اين عفونت معمولا يك زخم كوچك در قرنيه (كه همان ناحيه شفاف جلوي چشم است) به صورت شاخه شاخه (dentritic) خود را نشان ميدهد كه اگر بموقع درمان نشود، موجب زخمهاي ماندگار در قرنيه و سرانجام باعث كوري ميشود.
درمان اين بيماري چيست؟
اين چشمپزشك اظهار ميكند: درمان اين بيماري بستگي به شدت و ضعف آن دارد. در گام اول، اين عفونت چشمي با استفاده از قطرهها، پمادهاي چشمي و گاهي داروهاي ضد ويروسي خوراكي درمان ميشود و گاهي پزشك نواحي آسيبديده را با ملايمت توسط يك اپليكاتور كه انتهاي آن از كتان است، از روي چشم برميدارد.
وي خاطر نشان ميكند: افرادي كه به طور مكرر دچار عفونت چشمي Herpesميشوند پس از مدتي، قرنيهشان كه يك بافت شفاف است، تبديل به يك شيشه مه گرفته ميشود و ممكن است براي بهبود ديدشان، نياز به پيوند قرنيه پيدا كنند كه اگر لايههاي عمقي قرنيه گرفتار شده باشد، ممكن است كه چشمپزشك علاوه بر موارد بالا از قطرههاي كورتيكو استروئيدي (كورتون) نيز براي كاهش التهاب استفاده كند ولي اين موضوع را نبايد فراموش كرد كه استفاده از قطرههاي كورتيكو استروئيدي بايد با نظارت دقيق پزشك صورت گيرد در غير اين صورت آسيبهاي جدي به چشم وارد ميشود.
دكتر اساسي معتقد است، اگر عفونتهاي چشمي ويروس هرپس عودكننده باشد، بيمار بايد روزانه يك يا 2 قرص ضدويروسي به صورت خوراكي مصرف و از قرار گرفتن در معرض نور خورشيد خودداري كند يا استفاده از از عينكهاي آفتابي را فراموش نكند.
وي تصريح ميكند كه اين بيماري به طور كامل قابل ريشهكن شدن نيست و بر اساس مطالعات اگر فردي يك بار دچار تبخال چشمي شود به احتمال 50 درصد، شانس عود خواهد داشت و اين گرفتاري ممكن است هفتهها يا حتي سالها پس از گرفتاري اوليه بروز كند كه نياز به درمان مجدد خواهد داشت، از اين رو توصيه ميكنيم، بيماراني كه سابقه تبخال چشمي دارند سالانه توسط چشمپزشك معاينه يا در صورت مشاهده هر گونه علائم تبخال چشمي، فورا به چشمپزشك مراجعه كنند.
